Sommige grote wijnen imponeren door hun kracht. Andere overtuigen met concentratie, zeldzaamheid of reputatie. Château Margaux doet iets moeilijkers: het verenigt kracht met een bijna gewichtloze elegantie.
Dat bijzondere contrast heeft de wijn tot een van de beroemdste namen van Bordeaux gemaakt. Een groot Château Margaux schreeuwt niet om aandacht. De wijn ontvouwt zich langzaam, met geur, precisie en een textuur die eerder aan zijde dan aan spierkracht doet denken. Achter die verfijning schuilt echter een enorme structuur en een bewaarpotentieel dat generaties kan overbruggen.
Château Margaux is daarom meer dan een prestigieus etiket. Het is een wijn die laat zien dat ware klasse niet luid hoeft te zijn.
Meer dan vijf eeuwen geschiedenis
De oorsprong van het domein gaat terug tot de middeleeuwen, toen het bekendstond als La Mothe de Margaux. Het woord mothe verwees naar de kleine verhoging in het landschap waarop de versterkte residentie stond. De beslissende ontwikkeling tot wijndomein begon in de zestiende eeuw, onder de familie Lestonnac. Graanvelden maakten geleidelijk plaats voor wijnstokken en het landgoed kreeg steeds meer de vorm die het vandaag nog bezit.
Aan het begin van de zeventiende eeuw introduceerde rentmeester Berlon ideeën die voor zijn tijd opmerkelijk modern waren. Rode en witte druiven, die voordien vaak samen in de wijngaard stonden en samen werden verwerkt, liet hij afzonderlijk vinifiëren. Hij wilde bovendien niet dat druiven te vroeg in de ochtend werden geplukt: dauw op de schillen kon het sap verdunnen en de kleur verzwakken.
Nog belangrijker was zijn aandacht voor de verschillen tussen percelen. Berlon begreep dat niet iedere bodem en iedere druif hetzelfde behandeld konden worden. Wat vandaag vanzelfsprekend klinkt — terroir, perceelselectie en oogsten op optimale rijpheid — was toen een revolutionaire manier van denken.
De reputatie groeide snel. In 1705 verscheen “Margose” in de London Gazette bij een vroege veiling van grote Bordeauxwijnen. De jaargang 1771 werd later de eerste claret die in een catalogus van Christie’s werd opgenomen. Thomas Jefferson rekende Château Margaux in 1787, lang voordat hij president van de Verenigde Staten werd, al tot de vier wijngaarden van de hoogste kwaliteit.
Château Margaux werd dus niet beroemd dankzij de classificatie van 1855. Die classificatie bevestigde vooral wat de markt en kenners al generaties wisten.
1855: de enige Premier Grand Cru met twintig op twintig
Voor de Wereldtentoonstelling van Parijs liet keizer Napoleon III de grote wijnen van de Médoc rangschikken. Château Margaux werd opgenomen in de hoogste categorie: Premier Grand Cru Classé.
Vier domeinen kregen toen de rang van Premier Cru. Château Margaux was volgens het domein het enige dat de maximale waardering van twintig op twintig behaalde. Die historische erkenning leeft nog altijd voort. De classificatie van 1855 is nooit een garantie dat elke jaargang uitzonderlijk is, maar ze onderstreept wel hoe lang Château Margaux al tot de absolute top van Bordeaux behoort.
Het neoklassieke château dat op het etiket staat afgebeeld, dateert uit het begin van de negentiende eeuw. Met zijn zuilen en beheerste symmetrie wordt het soms het “Versailles van de Médoc” genoemd. Het gebouw is indrukwekkend, maar ook opvallend evenwichtig — eigenlijk precies zoals de wijn.
De wedergeboorte onder de familie Mentzelopoulos
Zelfs een First Growth is niet immuun voor moeilijke tijden. De economische crisis en de zwakke, moeilijk verkoopbare jaargangen van 1972, 1973 en 1974 brachten het domein in een kwetsbare positie. In 1977 werd Château Margaux gekocht door de Grieks-Franse ondernemer André Mentzelopoulos.
Hij investeerde onmiddellijk in drainage, herbeplanting, gebouwen en kelders. Zijn doel was niet om Château Margaux opnieuw uit te vinden, maar om het terroir weer de middelen te geven zich volledig uit te drukken. De jaargang 1978 werd een van de eerste duidelijke signalen van de herwonnen kwaliteit.
Na zijn overlijden zette zijn dochter Corinne Mentzelopoulos het werk voort. Samen met onder anderen de invloedrijke oenoloog en directeur Paul Pontallier bouwde zij Château Margaux verder uit tot een toonbeeld van precisie en continuïteit. Sinds 2023 vertegenwoordigen haar kinderen Alexis Leven-Mentzelopoulos en Alexandra Petit-Mentzelopoulos de volgende generatie in de leiding van het familiedomein.
De geschiedenis van Château Margaux is daardoor geen rechte lijn van ononderbroken succes. Het is ook een verhaal van verval, herstel, visie en geduld. Juist dat maakt zijn huidige status geloofwaardig.
Een mozaïek van grind, klei en kalksteen
Château Margaux ligt in de gelijknamige appellatie op de linkeroever van Bordeaux, ongeveer dertig kilometer ten noorden van de stad. Het volledige landgoed beslaat circa 265 hectare, waarvan ongeveer 87 hectare rode wijngaarden en 12 hectare witte wijngaarden in productie zijn. De overige gronden bestaan onder meer uit bossen, weiden, parken en historische gebouwen.
De rode wijngaard is verdeeld over 126 nauwkeurig in kaart gebrachte percelen. De ondergrond bestaat uit een complexe afwisseling van diep grind, zand, klei en kalksteen. Vooral de goed drainerende grindterrassen zijn essentieel voor Cabernet Sauvignon. Ze voeren overtollig water af en dwingen de wortels diep de bodem in, waar de wijnstok tijdens droge perioden vocht en mineralen kan vinden.
De nabijheid van de Atlantische Oceaan en de Gironde verzacht extreme temperaturen. Die maritieme invloed helpt de druiven langzaam te rijpen en hun frisheid te bewaren. De rode wijnstokken zijn gemiddeld ongeveer 35 jaar oud; sommige historische aanplantingen dateren van 1951.
Cabernet Sauvignon speelt de hoofdrol en geeft de wijn ruggengraat, diepte, aromatische precisie en een groot bewaarpotentieel. Merlot brengt rondheid en charme. Cabernet Franc kan florale verfijning en kruidigheid toevoegen, terwijl Petit Verdot in kleine hoeveelheden kleur, spanning en extra structuur levert.
Toch is er geen vaste formule die blindelings ieder jaar wordt herhaald. De uiteindelijke assemblage volgt de kwaliteit van het oogstjaar. Een druivenras krijgt alleen een plaats in de Grand Vin wanneer het werkelijk bijdraagt aan het evenwicht.
Selectie: wat níét in de fles komt
De naam Château Margaux wekt de indruk van overvloed, maar de Grand Vin is juist het resultaat van uitsluiting. Gemiddeld wordt slechts ongeveer veertig procent van de oogst geselecteerd voor de eerste wijn. In sommige grote jaren ligt dat percentage nog lager: 31 procent bij de uiteindelijke botteling van 2009, 35 procent in 2015, 28 procent in 2016 en 37 procent in 2019.
Dat is een belangrijk maar vaak onderschat kwaliteitsprincipe. Een grote wijn ontstaat niet alleen door de beste druiven te herkennen, maar ook door zonder compromis afstand te doen van alles wat niet hetzelfde niveau haalt. Andere geschikte partijen vinden hun bestemming in Pavillon Rouge du Château Margaux of in de derde wijn, Margaux du Château Margaux.
De Grand Vin rijpt gemiddeld ongeveer 21 maanden in nieuwe Franse eikenhouten vaten. Het hout is geen doel op zich. Het ondersteunt de structuur, verfijnt de tannines en helpt de verschillende componenten van de wijn samen te groeien. Bij een geslaagd Château Margaux verdwijnt het vat uiteindelijk naar de achtergrond en blijft vooral harmonie over.
Hoe smaakt Château Margaux?
Jonge jaargangen kunnen aroma’s tonen van zwarte bes, braam, framboos, pruim, viooltjes en rozen, aangevuld met ceder, grafiet, fijne specerijen en soms een rokerige of minerale nuance. De tannines zijn aanwezig en kunnen bijzonder dicht zijn, maar voelen in grote jaren uitzonderlijk fijn en gepolijst aan.
Met flesrijping verandert de wijn. Primair fruit maakt geleidelijk plaats voor gedroogde bloemen, tabak, truffel, bosgrond, leer en subtiele houttonen. Wat daarbij vaak behouden blijft, is de florale signatuur. Zelfs een volwassen Château Margaux kan iets geurigs en bijna etherisch hebben.
De essentie ligt echter niet in een lijst van aroma’s. Het meest herkenbare kenmerk is de manier waarop de wijn zich beweegt: diep zonder zwaar te worden, krachtig zonder hardheid en lang zonder vermoeiend te zijn. Château Margaux is geen afwezigheid van kracht, maar kracht die volledig onder controle staat.
Bijzondere jaargangen van Château Margaux
Bij een geschiedenis van meerdere eeuwen is een volledige lijst onmogelijk. Sommige jaargangen zijn belangrijk door hun kwaliteit, andere door hun historische betekenis, zeldzaamheid of emotionele waarde.
1900 – de legende aan het begin van een eeuw
Een uitzonderlijke combinatie van een grote opbrengst en buitengewone kwaliteit. Volgens Château Margaux bezit goed bewaarde 1900 zelfs na meer dan een eeuw nog opmerkelijke frisheid, rijkdom en lengte. De jaargang geldt als een van de grootste wijnen die het domein ooit heeft voortgebracht.
1961 – concentratie uit schaarste
Vorst en slechte vruchtzetting beperkten de oogst drastisch. Een warme, droge zomer concentreerde wat overbleef. Het resultaat was een zeldzaam diepe, harmonieuze en tegelijk frisse wijn. Château Margaux beschouwt 1961 als een van de grote eeuwigheidswijnen van het domein.
1983 – misschien nóg meer Margaux dan 1982
1982 is een monumentaal Bordeauxjaar, maar in de appellatie Margaux kreeg 1983 een bijna mythische status. Sommige proevers verkiezen Château Margaux 1983 zelfs boven de 1982. Het domein noemt hem een van de meest klassieke uitdrukkingen van Château Margaux van de voorbije decennia: krachtig, rijp en complex, maar gedragen door opvallende frisheid.
1990 – charme vanaf het begin
Na het klassieke 1988 en het rijke 1989 bracht 1990 een verleidelijker profiel. De wijn combineert rijpheid en kracht met zachtheid, finesse en harmonie. Hij was vroeg aantrekkelijk, maar bezit tegelijk de structuur om uitzonderlijk lang te blijven leven.
2000 – een nieuwe maatstaf
Een symbolisch millenniumjaar dat zijn verwachtingen waarmaakte. De Cabernet was uitzonderlijk geconcentreerd, terwijl de textuur elegant en zacht bleef. De wijn verbleef meer dan twee jaar op nieuwe vaten en werd door het domein omschreven als een wijn die voor de eeuwigheid is gebouwd.
2009 en 2010 – twee grootheden, twee karakters
2009 is breed, sensueel en onmiddellijk verleidelijk, maar werd met extreme strengheid geselecteerd. Slechts 31 procent van de oogst bereikte uiteindelijk de Grand Vin. 2010 is koeler van karakter, preciezer en meer gespannen. Met 90 procent Cabernet Sauvignon toont hij grote aromatische finesse, ingetogen kracht en een monumentaal bewaarpotentieel. Wie tussen beide kiest, kiest minder tussen kwaliteit dan tussen charme en klassieke structuur.
2015 – een grote wijn met een menselijk verhaal
2015 was om meerdere redenen historisch. Het château vierde tweehonderd jaar architectuur en opende nieuwe kelders van architect Norman Foster. Tegelijk was dit de laatste jaargang die onder leiding van Paul Pontallier werd voltooid. Hij had meer dan drie decennia mee de moderne identiteit van Château Margaux gevormd en overleed in 2016.
Voor het eerst in zijn geschiedenis kreeg de Grand Vin daarom een eenmalig flesontwerp. Het klassieke papieren etiket maakte plaats voor een elegante zeefdruk in goud en grijs, met onderaan een discreet eerbetoon aan Paul Pontallier. Daardoor is Château Margaux 2015 niet alleen een grote wijn, maar ook een tastbare herinnering aan de mens achter de wijn.
2016 – precisie en geduld
2016 volgde op de gevierde 2015, maar bleek opnieuw uitzonderlijk. De assemblage bevat 94 procent Cabernet Sauvignon en slechts 28 procent van de totale oogst werd geselecteerd. De wijn bezit volume en lengte, maar ook frisheid en zeer verfijnde tannines. Dit is een jaargang die niet om haast vraagt, maar om vertrouwen.
2018 – kracht zonder agressie
Een geconcentreerde jaargang uit kleine bessen en relatief lage opbrengsten. Het domein paste de extractie bewust aan om de uitzonderlijke hoeveelheid tannine niet in hardheid te laten veranderen. De assemblage bestaat uit 90 procent Cabernet Sauvignon, aangevuld met 4 procent Merlot, 4 procent Cabernet Franc en 2 procent Petit Verdot. Het resultaat verenigt indrukwekkende kracht met zachtheid en lengte.
Château Margaux 2019: hitte, precisie en pure elegantie
2019 verdient een afzonderlijke plaats onder de moderne jaargangen. Het groeiseizoen was allesbehalve eenvoudig. De winter was mild en relatief droog, de lente bracht regen en het risico op meeldauw, en de zomer werd gekenmerkt door twee hittegolven. Eind juli werd in Margaux een temperatuur van 39,9 °C gemeten.
Toch werd 2019 geen logge of overrijpe wijn. Regen aan het einde van september vertraagde de rijping zonder de gezondheid van de druiven aan te tasten. Daardoor bleven de zuren beter bewaard en liep het alcoholniveau niet uit de hand. De rode oogst begon op 18 september en eindigde op 10 oktober, waardoor elk perceel op het juiste moment kon worden binnengehaald.
De assemblage bestaat uit 90% Cabernet Sauvignon, 7% Merlot, 2% Cabernet Franc en 1% Petit Verdot. Slechts 37% van de oogst werd goed genoeg bevonden voor de Grand Vin. Die cijfers vertellen veel: 2019 is duidelijk gebouwd op Cabernet, maar de kleine hoeveelheid Merlot — waaronder fruit van het perceel Haut-du-Jardin — geeft extra rondheid en charme.
In het glas toont Château Margaux 2019 rijpe zwarte bes, braam en framboos, gevolgd door viooltjes, rozenblaadjes, ceder, grafiet en een koele minerale indruk. De wijn is geconcentreerd en gelaagd, maar zijn grootste kwaliteit is de textuur: fijn, vloeiend en bijna gewichtloos. De tannines zijn krachtig genoeg voor een zeer lang leven, maar zo gepolijst dat de wijn nooit streng of hoekig aanvoelt.
De internationale ontvangst was uitzonderlijk. Wine Advocate en James Suckling bekroonden Château Margaux 2019 allebei met 100/100, terwijl Decanter 98/100 toekende. Scores zijn nooit het volledige verhaal, maar de eensgezindheid bevestigt wel dat 2019 tot de referentiejaargangen van het moderne Château Margaux behoort.
De wijn kan nu met ruime beluchting worden geproefd, maar bevindt zich nog aan het begin van zijn ontwikkeling. Wie hem correct bewaart, kiest voor geduld: de combinatie van fruitzuiverheid, frisheid, Cabernet-structuur en fijnkorrelige tannines geeft 2019 het potentieel om vele tientallen jaren te evolueren.
Wanneer en waarbij serveer je Château Margaux?
Château Margaux adviseert grote rode Bordeaux rond 18 tot 19 °C te serveren. Te warm maakt alcohol nadrukkelijker en kan de finesse van het bouquet verbergen; te koud sluit de aroma’s en laat de tannines strenger aanvoelen.
Jonge, krachtige jaargangen profiteren van een brede karaf en voldoende lucht. Bij oudere flessen is voorzichtigheid belangrijker dan zuurstof. Zet de fles vooraf rechtop zodat het bezinksel kan zakken en decanteer kort voor het schenken in een smallere karaf. Zo wordt het depot verwijderd zonder een kwetsbare wijn te snel aan lucht bloot te stellen.
De wijn past bij gerechten met diepte maar niet met overdreven zoetheid of scherpe kruiden. Denk aan geroosterd lamsvlees, ossenhaas, côte de boeuf, eend, wild gevogelte, kalfsvlees met morilles, gerechten met zwarte truffel of verfijnde bereidingen met paddenstoelen. Een gerijpte Château Margaux verdient vaak een eenvoudiger gerecht: hoe complexer de wijn, hoe minder concurrentie hij op het bord nodig heeft.
Meer dan prestige
De naam Château Margaux opent deuren, maar reputatie alleen kan geen wijn eeuwenlang relevant houden. Daarvoor zijn terroir, selectie, vakmanschap en de bereidheid om iedere jaargang opnieuw kritisch te beoordelen nodig.
Misschien is dat de werkelijke luxe van Château Margaux: niet de prijs, het etiket of de classificatie, maar de tijd die erin besloten ligt. Tijd in oude wortels. Tijd in de kelder. Tijd tussen generaties. En uiteindelijk de tijd die een liefhebber bereid is aan één glas te geven.
Interesse in Château Margaux 2019 of een andere bijzondere jaargang? Neem contact met ons op voor actuele beschikbaarheid, herkomst, originele verpakking en prijs.
Reactie plaatsen
Reacties